Bij het maken van een vliegreis doe ik iets wat in eerste instantie misschien wat wonderlijk overkomt. Als de piloot de start inzet en het toestel met steeds meer vaart de startbaan afgaat, sluit ik mijn ogen. Zodra ik voel dat de wielen de grond verlaten en het toestel begint te stijgen, vormt zich in mijn gedachten een dagdroom.
Ik stel me voor dat ik buiten op de staart van het vliegtuig zit. Ik spreid mijn armen. Mijn haren wapperen in de wind. Alsof ik het vliegtuig rustig en veilig mee omhoog help, tot het zijn vlieghoogte heeft bereikt.
Natuurlijk weet ik dat dit niets uithaalt, maar daar gaat het mij niet om. Deze dagdroom brengt rust. De spanning in mijn lijf zakt. Mijn zorg over wat er mis kan gaan, verdwijnt naar de achtergrond. Er komt vertrouwen. Ik kan me overgeven aan het gegeven dat ik geen enkele invloed heb op wat er tijdens het vliegen gebeurt.
Verschillende dagdromen
Bij dagdromen denken we vaak aan afdwalen. Niet opletten. Uit het raam staren terwijl je gedachten hun eigen weg gaan. Ik ken dat bijvoorbeeld van autorijden. Ineens merk ik dat ik al veel dichter bij mijn bestemming ben dan ik dacht. Onderweg heb ik van alles gemist, omdat ik met mijn gedachten ergens anders was. En toch heb ik gewoon gereden en me aan alle verkeersregels gehouden.
Maar dit is niet de enige vorm van dagdromen. In een online lezing leerde ik van Mirjam Tirion-Ietswaart dat er ook helpende dagdromen zijn, die rust en ruimte geven en vastzettende dagdromen, waarin onrust, angst of schuldgevoel de overhand krijgen. Op die twee vormen ga ik in deze blog verder in.
Helpende dagdromen
Wat ik in het vliegtuig doe, kun je zien als een dagdroom die me op een spannend moment helpt. De situatie blijft dezelfde, maar in mij verschuift er iets, waardoor ik beter kan ontspannen. Ook op andere manieren helpen dagdromen mij, bijvoorbeeld als ik moe en futloos ben. Zoals deze dagdroom:
Ik zie de roodbruine rotsformaties van Monument Valley tegen een helderblauwe lucht en voel hoe fijn het is om hier weer te zijn. Soms zit ik bij mijn tent en geniet ik van het mooie en imposante uitzicht. Dan weer rijd ik te paard met de Navajo door het landschap. In de vallei hangt voor mij een bijna mystieke sfeer. Alsof de tijd daar minder haast heeft en vroeger en nu elkaar even raken.
Deze dagdroom is niet alleen een mooie herinnering. Ze brengt me ook naar een innerlijke plek waar rust, ruimte en energie weer beschikbaar komen. Ik kan er weer tegenaan.
Vastzettende dagdromen
Mijn dagdromen kunnen ook een heel andere kant hebben. Waar de eerder genoemde iets openen, zetten andere dagdromen juist iets vast. Onrust, angst of schuldgevoel krijgen dan de overhand. Zoals laatst toen ik een uitnodiging kreeg voor twee bijeenkomsten, terwijl er op dat tijdstip ook al iets anders in mijn agenda stond wat ik niet zomaar kon verzetten. Het bleef maar door mijn hoofd gaan. Wat als er toch gevraagd wordt om te schuiven?
Er kwamen allerlei scenario’s langs over wie wat zou kunnen zeggen en wat er van me gevraagd of verwacht zou worden. Toen ik beter naar deze dagdroom keek, begreep ik waarom het me zo bezighield. Onder die terugkerende gedachten lag een loyaliteitsconflict. Ik voelde me loyaal aan beide kanten: aan de bijeenkomsten waarvoor ik was uitgenodigd én aan de afspraak die al in mijn agenda stond.
Betekenis halen uit je dagdromen
In mijn dromengroepen wordt me met enige regelmaat gevraagd of je betekenis kunt halen uit je dagdromen. Ik denk van wel. Voor het duiden ervan kun je ze op een vergelijkbare manier benaderen als nachtelijke dromen: als beelden die iets laten zien van wat er in je leeft. Tegelijk zijn dag- en nachtdromen voor mij niet helemaal hetzelfde, al zijn ze wel aan elkaar verwant.
In nachtdromen komen beelden spontaan op terwijl je slaapt. Je hebt daar weinig invloed op, tenzij je een lucide dromer bent. Voor mij laten ze vaak iets zien van wat je overdag uit de weg gaat, van wat aandacht vraagt en van wat wezenlijk voor je is.
Bij dagdromen is je bewuste ik wakker en aanwezig. Je kunt ze actief oproepen. Je kunt met beelden meebewegen, ze verder uitwerken, ergens bewust naartoe gaan. Dat maakt dagdromen anders, maar niet minder betekenisvol. Als je ervan uitgaat dat de beelden die in je dagdromen opkomen niet helemaal willekeurig zijn, kan ook daarin iets doorklinken van wat er in je leeft: een verlangen, een angst, een behoefte, een gemis of een innerlijk conflict.
Werken met je eigen dagdromen
Als je zelf betekenis wilt halen uit je dagdromen, dan helpt het om eerst te kijken wat voor dagdroom het eigenlijk is. Is het een helpende dagdroom of een vastzettende dagdroom?
Daarna kun je jezelf afvragen waar de dagdroom over lijkt te gaan. Misschien raakt hij aan een verlangen, aan steun of aan vrijheid. Misschien wijst hij juist op een gemis, of op een innerlijk conflict dat aandacht vraagt.
Ook kan het helpen om één beeld uit je dagdroom te nemen en daar wat langer bij stil te staan. Een plek. Een persoon. Een dier. Een voorwerp. Een handeling. Waar doet dat beeld je aan denken? Wat voel je erbij? Wat roept het in je op, als je je erin verplaatst?
Als je zo naar je dagdromen kijkt, kunnen ze, net als nachtelijke dromen, een bron van hulp zijn op je levensweg.
Door: Ilse van der Jagt
P.S. Vind je het leuk om onder begeleiding met je (dag)dromen aan de slag te gaan? Overweeg dan eens om mee te doen met een van de ITIP-dromengroepen of leg je droom tegen een kleine vergoeding op dromenuitleg.nl voor aan het ITIP Dreamteam. Wij kijken graag met je mee.